Phản bác luận điệu xuyên tạc, khẳng định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam hiện nay
Văn kiện Đại hội XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam xác định rõ: tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phát triển đồng bộ các thành phần kinh tế; trong đó, kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế quốc dân. Quan điểm này thể hiện sự kế thừa và phát triển sáng tạo tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin, phù hợp với thực tiễn Việt Nam trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.
Tuy nhiên, các thế lực thù địch đã lợi dụng sự phát triển của kinh tế tư nhân để xuyên tạc đường lối của Đảng, gây hoài nghi trong xã hội. Việc nhận diện và phản bác các luận điệu sai trái ấy là nhiệm vụ cần thiết nhằm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, khẳng định tính đúng đắn, khoa học và nhất quán trong chủ trương phát triển kinh tế nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.
Phản bác luận điệu xuyên tạc, khẳng định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam hiện nay
Khu vực kinh tế tư nhân đóng góp quan trọng vào sự phát triển chung của toàn bộ nền kinh tế. (Ảnh: Chi Phạm)
Nhận diện các luận điệu xuyên tạc
Một số thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị cho rằng việc phát triển kinh tế tư nhân đồng nghĩa với việc khuyến khích quan hệ bóc lột, đi ngược lại mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội. Họ lập luận rằng, kinh tế tư nhân dựa trên sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất, từ đó tất yếu dẫn đến việc bóc lột người lao động, làm gia tăng bất công xã hội và làm suy yếu vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản. Rêu rao luận điệu “Kinh tế tư nhân sẽ lấn át kinh tế nhà nước, làm mất vai trò lãnh đạo của Đảng” - một luận điệu có tính chất ngụy biện, xuyên tạc nghiêm trọng đường lối phát triển kinh tế của Đảng Cộng sản Việt Nam. Tung tin rằng, việc khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân là biểu hiện của “tư bản hóa”, làm xói mòn vai trò của kinh tế nhà nước, từ đó dẫn đến mất định hướng xã hội chủ nghĩa. Gây nghi ngờ rằng khi kinh tế tư nhân trở thành “động lực quan trọng nhất”, nó sẽ có điều kiện để thao túng chính sách, tạo ra nhóm lợi ích, gây ra bất công xã hội. Từ đó xuyên tạc mục tiêu của Đảng, cho rằng Đảng đang “dần từ bỏ mô hình kinh tế xã hội chủ nghĩa”, chuyển sang mô hình tư bản chủ nghĩa trá hình.
Cùng với đó, tiếp tục đưa ra luận điệu “Phát triển kinh tế tư nhân sẽ dẫn đến bất bình đẳng, làm suy yếu mục tiêu công bằng xã hội của chủ nghĩa xã hội”. Đây là một luận điệu sai trái, phản động, cần được nhận diện và phản bác dựa trên lý luận và thực tiễn. Các đối tượng phản động thường viện dẫn những biểu hiện như khoảng cách giàu - nghèo gia tăng, hiện tượng phân hóa xã hội, sự giàu có của một bộ phận doanh nhân... để suy diễn rằng, việc Đảng khuyến khích kinh tế tư nhân phát triển là nguyên nhân chính gây ra bất công xã hội. Và cho rằng, trong khi kinh tế tư nhân giàu lên thì người lao động vẫn còn bị bóc lột, thu nhập thấp, dẫn đến “giàu càng giàu, nghèo càng nghèo”. Từ đó, họ xuyên tạc rằng Việt Nam đang rời xa mục tiêu xã hội chủ nghĩa, đánh mất nguyên tắc công bằng, tiến bộ và nhân văn trong phát triển.
Một số phần tử cơ hội và thế lực thù địch còn cố tình thổi phồng, bóp méo thực tế, đưa ra những lập luận như: việc phát triển kinh tế tư nhân làm xuất hiện các “tập đoàn thân hữu" , móc nối với quan chức để hưởng đặc quyền, đặc lợi; tư nhân ngày càng giàu lên bằng “quan hệ hậu trường” thay vì cạnh tranh lành mạnh. Từ đó, họ suy diễn rằng các nhóm lợi ích này sẽ thao túng chính sách công, khiến Đảng và Nhà nước không còn giữ được vai trò độc lập, làm “tha hóa hệ thống chính trị”. Một số còn so sánh với “tư bản thân hữu” ở các nước khác để ngụy biện cho lập luận Việt Nam đang đi vào vết xe đổ của chủ nghĩa tư bản hoang dã. Với mục đích chống phá là kích động tâm lý bất mãn trong nhân dân đối với doanh nghiệp tư nhân và cán bộ quản lý; chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, làm người dân nghi ngờ tính minh bạch trong điều hành kinh tế của Nhà nước. Từ đó tạo cớ để kêu gọi xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Ngày 4/5/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, xác định trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia. Các thế lực thù địch và phần tử cơ hội lại càng ráo riết chống phá, họ rêu rao rằng, khi Đảng Cộng sản Việt Nam xác định kinh tế tư nhân là "động lực quan trọng nhất" trong nền kinh tế quốc gia, điều đó đồng nghĩa với việc thừa nhận chủ nghĩa tư bản và đang từng bước chuyển hóa mô hình kinh tế theo hướng tư bản hóa. Chúng cố tình đánh đồng sự phát triển của kinh tế tư nhân với việc từ bỏ vai trò của kinh tế nhà nước, xóa bỏ mục tiêu công bằng xã hội, phủ nhận mô hình xã hội chủ nghĩa, từ đó vu cáo rằng Đảng Cộng sản Việt Nam đã “thay đổi bản chất”, “đầu hàng trước chủ nghĩa tư bản”.
Cơ sở lý luận và thực tiễn.
Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, phương thức sản xuất đóng vai trò quyết định trong sự vận động và phát triển của xã hội. Trong đó, lực lượng sản xuất là yếu tố năng động nhất, quyết định đến sự biến đổi của quan hệ sản xuất. Chủ nghĩa Mác - Lênin luôn nhấn mạnh vai trò của các hình thức sở hữu và thành phần kinh tế trong quá trình phát triển lịch sử, đặc biệt là vai trò của các lực lượng sản xuất cá nhân, bao gồm cả kinh tế tư nhân, trong một giai đoạn nhất định. Trong chính sách kinh tế mới (NEP) của Lênin cho phép một số thành phần kinh tế tư nhân và chủ nghĩa tư bản nhà nước hoạt động có kiểm soát dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Bolshevik, Lênin đã từng nhấn mạnh “Chúng ta phải sử dụng chủ nghĩa tư bản nhà nước như một nấc thang quá độ cần thiết để đi lên chủ nghĩa xã hội” [1] . Lênin không xem đây là sự thụt lùi mà là bước tiến chiến lược nhằm tận dụng ưu điểm của thị trường để củng cố chế độ mới và từng bước lên chủ nghĩa xã hội.
Trong điều kiện xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay - một giai đoạn quá độ dài, phức tạp và có đặc thù riêng, Đảng Cộng sản Việt Nam đã vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin khi xác định rõ rằng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là mô hình tổng quát của nền kinh tế Việt Nam trong suốt thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Trong mô hình này, kinh tế tư nhân được thừa nhận là một thành phần kinh tế quan trọng, là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia.
Từ góc nhìn của chủ nghĩa Mác - Lênin, kinh tế tư nhân phản ánh hình thức sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất, xuất hiện gắn liền với sự phát triển của sản xuất hàng hóa. Mặc dù trong chủ nghĩa xã hội, sở hữu toàn dân và sở hữu tập thể được xem là nền tảng, song trong giai đoạn quá độ, việc phát triển lực lượng sản xuất đòi hỏi phải phát huy mọi tiềm năng từ các thành phần kinh tế, trong đó có kinh tế tư nhân. Lênin từng khẳng định, trong thời kỳ đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội, có thể và cần thiết phải sử dụng các yếu tố của chủ nghĩa tư bản nhà nước như một phương tiện để phát triển kinh tế. Theo đó, vai trò quan trọng nhất của kinh tế tư nhân hiện nay ở Việt Nam được thể hiện ở việc thúc đẩy sự phát triển của lực lượng sản xuất, tạo việc làm, huy động nguồn vốn và tăng trưởng kinh tế, từ đó góp phần hiện thực hóa các mục tiêu xã hội chủ nghĩa. Kinh tế tư nhân có khả năng thích ứng nhanh với thị trường, năng động trong đầu tư - kinh doanh, đóng góp lớn vào GDP, thu ngân sách và giải quyết lao động. Trong điều kiện hội nhập và cạnh tranh toàn cầu, sự phát triển mạnh mẽ của khu vực kinh tế tư nhân sẽ tạo ra động lực đổi mới, sáng tạo, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia - điều mà chủ nghĩa Mác - Lênin luôn coi là điều kiện tiên quyết để xây dựng một nền kinh tế xã hội chủ nghĩa vững mạnh.
Như vậy, trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, có thể khẳng định rằng việc phát triển kinh tế tư nhân không mâu thuẫn với định hướng xã hội chủ nghĩa nếu được đặt trong khuôn khổ pháp luật, dưới sự quản lý của Nhà nước và định hướng của Đảng. Đây là cách tiếp cận biện chứng, phù hợp với quy luật phát triển khách quan và thực tiễn Việt Nam hiện nay.
Về thực tiễn, trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội gần 40 năm đổi mới, kinh tế tư nhân ở Việt Nam đã ngày càng khẳng định vai trò quan trọng và không thể thay thế trong nền kinh tế quốc dân. Các nghị quyết của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết Trung ương 5 khóa XII năm 2017, đã xác định kinh tế tư nhân là một “động lực quan trọng của nền kinh tế”, Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính về phát triển kinh tế tư nhân, xác định trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, phản ánh đúng vị trí, vai trò mà khu vực này đang thực sự đảm nhiệm trong thực tiễn phát triển đất nước.
Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, khu vực kinh tế tư nhân (bao gồm doanh nghiệp tư nhân, hộ kinh doanh cá thể...) hiện chiếm khoảng 43-45% GDP cả nước, là khu vực có đóng góp lớn nhất so với các thành phần kinh tế khác. Đặc biệt, khu vực doanh nghiệp tư nhân trong nước có tốc độ tăng trưởng cao, năng động trong đầu tư và sản xuất kinh doanh. Kinh tế tư nhân hiện sử dụng tới 85-87% lực lượng lao động ngoài khu vực nhà nước, góp phần quan trọng trong việc giảm thất nghiệp, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống của người dân, nhất là tại các đô thị và vùng nông thôn đang chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
Các doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, đang ngày càng đầu tư mạnh vào công nghệ, chuyển đổi số, ứng dụng mô hình kinh doanh hiện đại để nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất. Nhiều doanh nghiệp tư nhân Việt Nam như Vingroup, FPT, Thaco, Vinamilk, Tân Hiệp Phát... đã từng bước vươn ra khu vực và thế giới, thể hiện tiềm năng cạnh tranh quốc tế.
Trong bối cảnh nguồn lực Nhà nước còn hạn chế, khu vực kinh tế tư nhân đã trở thành nguồn lực quan tr