Ngày 31/7, Hội Nông dân tỉnh Thanh Hóa tổ chức Hội thảo thực hiện Dự án "Tuyên truyền, vận động nông dân áp dụng canh tác lúa thân thiện với môi trường, góp phần thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050".

Hội thảo được kỳ vọng tạo nền tảng để nhân rộng mô hình sản xuất lúa xanh, phát thải thấp, nâng cao thu nhập cho nông dân và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững.

Hội thảo có sự tham dự của đại diện Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, Văn phòng UBND tỉnh Thanh Hóa cùng lãnh đạo nhiều sở, ngành, đơn vị chuyên môn, doanh nghiệp, hợp tác xã, chính quyền địa phương và đông đảo nông dân tham gia thực hiện dự án.

Ông Nguyễn Quốc Tiến, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Thanh Hóa, Trưởng Ban Quản lý Dự án tỉnh chủ trì hội thảo.

Hội thảo có hơn 60 đại biểu là đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường, Viện Nông nghiệp Thanh Hóa, Trường Đại học Hồng Đức, Trung tâm Khuyến nông tỉnh; các doanh nghiệp sản xuất, chế biến, tiêu thụ lúa gạo và vật tư nông nghiệp; lãnh đạo Đảng ủy, UBND, Ban Quản lý dự án của 4 xã triển khai dự án gồm Thiệu Tiến, Thiệu Hóa, Thọ Long và Xuân Lập, cùng nhiều hộ nông dân tiêu biểu tham gia các mô hình trình diễn.

Thay đổi tư duy để làm nông nghiệp xanh

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Quốc Tiến nhấn mạnh, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động mạnh đến sản xuất nông nghiệp, việc chuyển đổi từ phương thức canh tác lúa truyền thống sang các kỹ thuật thân thiện với môi trường là xu hướng tất yếu.

Theo đó, các giải pháp như tưới ướt khô xen kẽ, giảm sử dụng phân bón hóa học, quản lý và xử lý rơm rạ thay vì đốt ngoài đồng không chỉ góp phần giảm phát thải khí nhà kính, thích ứng với biến đổi khí hậu mà còn giúp nông dân giảm chi phí đầu vào, nâng cao năng suất và gia tăng giá trị hạt gạo Thanh Hóa.

Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Thanh Hóa cho biết, hội thảo là diễn đàn quan trọng để các cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và địa phương cùng trao đổi, thống nhất cơ chế phối hợp nhằm xây dựng các mô hình liên kết sản xuất lúa thân thiện với môi trường gắn với tiêu thụ sản phẩm.

Ông Nguyễn Quốc Tiến khẳng định, mục tiêu lớn nhất của dự án không chỉ dừng lại ở việc chuyển giao quy trình kỹ thuật hay xây dựng các mô hình trình diễn, mà còn hướng tới thay đổi nhận thức của người nông dân.

"Từ sản xuất dựa nhiều vào kinh nghiệm sang sản xuất dựa trên khoa học, công nghệ; từ mục tiêu tăng sản lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng; từ sản xuất riêng lẻ sang liên kết theo chuỗi giá trị; từ khai thác tài nguyên sang phát triển hài hòa giữa hiệu quả kinh tế với trách nhiệm bảo vệ môi trường. Đây chính là nền tảng để xây dựng nền sản xuất lúa hiện đại, hiệu quả và phát triển bền vững", đồng chí Nguyễn Quốc Tiến nhấn mạnh.

Nông dân hưởng lợi từ mô hình canh tác phát thải thấp

Tại hội thảo, nhiều ý kiến tham luận đã tập trung làm rõ các giải pháp phát triển sản xuất lúa chất lượng cao gắn với tăng trưởng xanh và mục tiêu phát thải ròng bằng "0".

Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa đã trình bày định hướng phát triển các vùng sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp phù hợp với chiến lược phát triển nông nghiệp bền vững của tỉnh.

Ở góc độ doanh nghiệp và hợp tác xã, đại diện các đơn vị như VinaGreen, Sao Khuê, HTX Dịch vụ nông nghiệp công nghệ cao Tân Châu, HTX Nông nghiệp Phát triển nông thôn Xuân Minh đã chia sẻ các giải pháp xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến chế biến, tiêu thụ lúa gạo thân thiện môi trường, đồng thời cam kết bao tiêu sản phẩm đạt tiêu chuẩn sinh học và phát thải thấp.

Trong khi đó, lãnh đạo UBND xã Thiệu Hóa cùng Hội Nông dân các xã Thiệu Tiến, Thọ Long đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm trong công tác tuyên truyền, vận động hội viên mạnh dạn thay đổi tập quán sản xuất, vượt qua tâm lý e ngại khi áp dụng quy trình kỹ thuật mới.

Là hộ trực tiếp tham gia mô hình trình diễn, ông Trịnh Ngọc Xuân (xã Xuân Lập) cho biết việc áp dụng phương thức canh tác thân thiện môi trường giúp giảm đáng kể lượng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật sử dụng trên đồng ruộng. Cây lúa phát triển khỏe, ít sâu bệnh hơn, vừa bảo vệ sức khỏe người sản xuất, vừa nâng cao hiệu quả kinh tế.

Liên kết tiêu thụ để nhân rộng mô hình

Một trong những điểm nhấn của hội thảo là lễ ký kết bản ghi nhớ giữa các doanh nghiệp chế biến, tiêu thụ lúa gạo với lãnh đạo các xã thực hiện dự án nhằm hình thành chuỗi liên kết sản xuất tiêu thụ ổn định cho sản phẩm lúa gạo thân thiện môi trường.

Đây được xem là giải pháp quan trọng giúp người nông dân yên tâm áp dụng quy trình canh tác mới, đồng thời tạo đầu ra bền vững, nâng cao giá trị hạt gạo.

Kết luận hội thảo, đồng chí Nguyễn Quốc Tiến đánh giá cao sự đồng hành của các sở, ngành, doanh nghiệp và chính quyền địa phương trong triển khai dự án.

Theo Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Thanh Hóa, thời gian tới Ban Quản lý Dự án sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan báo chí đẩy mạnh công tác tuyên truyền; đồng thời tổng hợp các đề xuất về cơ chế, chính sách hỗ trợ kỹ thuật, tín dụng để báo cáo Trung ương Hội Nông dân Việt Nam và UBND tỉnh, tạo điều kiện nhân rộng mô hình trong các vụ sản xuất tiếp theo.

Theo Hội Nông dân tỉnh Thanh Hóa, mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 là cam kết của Việt Nam với cộng đồng quốc tế. Để hiện thực hóa mục tiêu này, mỗi cánh đồng sản xuất theo hướng phát thải thấp, mỗi mô hình canh tác hiệu quả sẽ góp phần nâng cao giá trị hạt gạo, cải thiện thu nhập cho nông dân, bảo vệ hệ sinh thái nông nghiệp và từng bước hình thành các vùng sản xuất lúa xanh, hiện đại, phát triển bền vững trên địa bàn tỉnh.