Đến nay, việc nắm bắt dư luận xã hội vẫn chủ yếu dựa trên phản ánh từ cơ sở, kinh nghiệm của đội ngũ cán bộ và các phương pháp định tính, trong khi chưa có một bộ chỉ số thống nhất để đo lường, theo dõi và dự báo một cách khoa học.

Xuất phát từ yêu cầu đó, chiều 30.7, tại Thanh Hóa, Viện Chiến lược và Chính sách Mặt trận phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Thanh Hóa tổ chức tọa đàm khoa học "Xây dựng Bộ chỉ số đo lường sự đồng thuận xã hội đối với chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam".

Tọa đàm hướng tới xây dựng một công cụ khoa học giúp Mặt trận các cấp nắm chắc tình hình Nhân dân, nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội và tham mưu chính sách trên cơ sở dữ liệu, bằng chứng thực tiễn.

TS. Lê Cao Thắng, Phó Viện trưởng Thường trực Viện Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ và Nghiên cứu khoa học, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Mặt trận phát biểu đề dẫn toạ đàm khoa học.

Thực tiễn đặt ra yêu cầu xây dựng Bộ chỉ số

Phát biểu tại tọa đàm, đồng chí Đỗ Thị Toán, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Thanh Hóa khẳng định, sự đồng thuận của Nhân dân là điều kiện quan trọng để huy động nguồn lực, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo động lực phát triển bền vững.

Theo đồng chí Đỗ Thị Toán, Thanh Hóa là địa phương có quy mô gần 4 triệu dân. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, toàn tỉnh có 166 xã, phường và 1.933 thôn, tổ dân phố. Hệ thống MTTQ được tổ chức với 10 ban chuyên môn, 2 đơn vị sự nghiệp, 17 hội quần chúng trực thuộc và 1.363 cán bộ, công chức Mặt trận cấp xã.

Đồng chí Đỗ Thị Toán, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Thanh Hóa phát biểu khai mạc tọa đàm.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, cùng với những kết quả tích cực về phát triển kinh tế - xã hội, MTTQ các cấp tỉnh Thanh Hóa đã tham gia tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 với 99,94% cử tri trong danh sách đi bỏ phiếu; đẩy mạnh giám sát, phản biện xã hội, triển khai các hoạt động an sinh, kiện toàn tổ chức bộ máy, đào tạo cán bộ và thúc đẩy chuyển đổi số.

Từ thực tiễn đó, đồng chí Đỗ Thị Toán cho rằng việc đánh giá sự đồng thuận hiện vẫn chủ yếu dựa trên phương pháp định tính, chưa có bộ tiêu chí và chỉ số thống nhất để theo dõi, đánh giá và dự báo. Vì vậy, việc Viện Chiến lược và Chính sách Mặt trận chủ trì nghiên cứu Bộ chỉ số là yêu cầu cần thiết cả về lý luận và thực tiễn, giúp Mặt trận nắm chắc tình hình Nhân dân và kịp thời tham mưu, phối hợp giải quyết hiệu quả những vấn đề phát sinh từ cơ sở.

Toàn cảnh tọa đàm.

Bộ chỉ số không để xếp hạng mà để hiểu dân

Đồng tình với những chia sẻ từ thực tiễn Thanh Hóa, TS. Lê Cao Thắng, Phó Viện trưởng Thường trực Viện Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ và Nghiên cứu khoa học, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Mặt trận cho rằng điều cốt lõi là phải trả lời bằng dữ liệu khoa học những câu hỏi: Mức độ đồng thuận của Nhân dân đang ở đâu? Đồng thuận tăng hay giảm? Những vấn đề nào được ủng hộ và những vấn đề nào còn nhiều băn khoăn?

Theo TS. Lê Cao Thắng, việc nắm bắt dư luận hiện nay vẫn chủ yếu dựa vào báo cáo từ cơ sở và kinh nghiệm của đội ngũ cán bộ. Đây là nguồn thông tin quan trọng nhưng chưa đáp ứng yêu cầu quản trị trong bối cảnh xã hội thay đổi nhanh và không gian số phát triển mạnh. Bộ chỉ số sẽ là công cụ khoa học để theo dõi, đánh giá và dự báo mức độ đồng thuận của Nhân dân trên cơ sở dữ liệu và bằng chứng thực tiễn.

Các đại biểu tham dự toạ đàm.

TS. Lê Cao Thắng nhấn mạnh, mục tiêu của Bộ chỉ số không phải để xếp hạng địa phương hay đánh giá thành tích, mà nhằm giúp Mặt trận hiểu đúng tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân; phát hiện sớm những nguy cơ làm suy giảm sự đồng thuận để nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội và tham mưu chính sách.

Theo định hướng nghiên cứu, Bộ chỉ số được xây dựng trên 5 nhóm nội dung, phản ánh từ mức độ tiếp cận thông tin, thái độ, mức độ đồng tình đến hành vi tham gia, trải nghiệm thực tiễn và các ý kiến phản hồi, kiến nghị của người dân. Đây cũng là bước chuyển từ phương thức nắm bắt dư luận dựa nhiều vào cảm nhận sang tiếp cận bằng điều tra xã hội học, dữ liệu và các công cụ phân tích hiện đại.

Hoàn thiện Bộ chỉ số từ thực tiễn

Các đại biểu tham gia tọa đàm thống nhất cho rằng Bộ chỉ số chỉ phát huy hiệu quả khi vừa bảo đảm cơ sở khoa học, vừa dễ áp dụng trong thực tiễn.

Đồng chí Đặng Thị Thu Nga, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Vận động xã hội, Ủy ban MTTQ tỉnh Thanh Hóa đề nghị Bộ chỉ số cần được thiết kế theo hướng gần gũi, dễ hiểu, giúp người dân dễ tiếp cận và phản hồi.

Đồng chí Đặng Thị Thu Nga - Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Vận động xã hội, Ủy ban MTTQ tỉnh Thanh Hóa phát biểu tại Tọa đàm.

Trong khi đó, ThS. Vũ Tiến Dũng, Đại biểu Quốc hội khóa XVI, Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Thanh Hóa đề xuất bổ sung các tiêu chí về khả năng nhận diện tin giả, mức độ hiểu biết chính sách và hiệu quả tiếp nhận, xử lý kiến nghị của chính quyền; đồng thời cập nhật Bộ chỉ số thường xuyên trên nền tảng số, ứng dụng AI và Big Data, gắn kết quả đo lường với trách nhiệm giải trình và đối thoại với Nhân dân.

Đồng chí Ngô Thế Anh, Trưởng Ban Tuyên giáo và Vận động xã hội, Ủy ban MTTQ tỉnh Thanh Hóa (hàng đầu, ngồi giữa).

Ở góc độ tổ chức thực hiện, đồng chí Ngô Thế Anh, Trưởng Ban Tuyên giáo và Vận động xã hội, Ủy ban MTTQ tỉnh Thanh Hóa kiến nghị mở rộng phạm vi đánh giá đối với Đảng, Nhà nước và Mặt trận; bổ sung các lĩnh vực như xây dựng Đảng, đối ngoại nhân dân, công tác dân tộc, tôn giáo và đẩy mạnh ứng dụng "Mặt trận số" nhằm giảm áp lực cho cán bộ cơ sở, nâng cao hiệu quả nắm bắt tình hình Nhân dân.

Đại diện Viện Chiến lược và Chính sách Mặt trận tham dự Tọa đàm.

Khép lại tọa đàm, TS. Lê Cao Thắng nhấn mạnh, nghiên cứu khoa học chỉ thực sự có giá trị khi bắt đầu từ thực tiễn và quay trở lại phục vụ thực tiễn. Với Bộ chỉ số đo lường sự đồng thuận xã hội, giá trị không nằm ở những con số thống kê, mà ở khả năng phản ánh trung thực tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân và hỗ trợ Mặt trận hành động kịp thời từ thực tiễn.

Theo TS. Lê Cao Thắng, muốn xây dựng được một Bộ chỉ số có giá trị phải đi đến cơ sở, lắng nghe người dân và kiểm chứng trong thực tiễn. Những ý kiến tại tọa đàm cho thấy sự thống nhất về mục tiêu xây dựng một công cụ khoa học, có tính ứng dụng cao, giúp lượng hóa mức độ đồng thuận xã hội, nâng cao chất lượng tham mưu chính sách và góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong giai đoạn phát triển mới.