Quan điểm này không chỉ mang tính lý luận mà còn được thể hiện rõ trong thực tiễn cách mạng Việt Nam, từ đấu tranh giành độc lập dân tộc đến công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế. Vì vậy, việc không ngừng củng cố, mở rộng và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc luôn là yêu cầu có tính nguyên tắc, có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển bền vững của đất nước.

Văn hóa luôn được Đảng ta xác định là một trong những trụ cột quan trọng của sự phát triển đất nước. Nghị quyết số 03-NQ/TW ngày 16/7/1998 của Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII về “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc” đã đặt nền tảng lý luận quan trọng, khẳng định yêu cầu xây dựng nền văn hóa vừa kế thừa truyền thống, vừa phát triển phù hợp với điều kiện mới, qua đó góp phần định hướng giá trị, hình thành chuẩn mực xã hội và tăng cường sự gắn kết trong cộng đồng. Trên cơ sở đó, Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 09/6/2014 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI tiếp tục phát triển toàn diện nhận thức của Đảng về văn hóa, nhấn mạnh: “Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực phát triển bền vững đất nước; văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội”.

Đặc biệt, Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã đánh dấu bước phát triển mới trong tư duy của Đảng, khi nhấn mạnh vai trò của văn hóa như một nguồn lực nội sinh có tính chiến lược, gắn trực tiếp với yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong giai đoạn mới. Nghị quyết xác định rõ nhiệm vụ xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam phù hợp với bối cảnh hội nhập quốc tế; chú trọng xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, đề cao kỷ cương, pháp luật, trách nhiệm xã hội; đồng thời phát huy vai trò chủ thể của nhân dân trong sáng tạo và thụ hưởng văn hóa.

Tinh thần đó càng được làm rõ trong phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031, khi nhấn mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc là truyền thống quý báu, là đường lối chiến lược của Đảng, là cội nguồn sức mạnh Việt Nam; trong kỷ nguyên mới, đại đoàn kết không chỉ là truyền thống tinh thần mà còn là năng lực phát triển quốc gia, là sức mạnh khơi thông nguồn lực, giải phóng sức sáng tạo, tạo đồng thuận xã hội và bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Theo đó, củng cố khối đại đoàn kết phải được đặt trong yêu cầu mới: Tôn trọng những khác biệt hợp pháp, chính đáng; giải quyết hài hòa lợi ích; lấy mục tiêu chung của quốc gia - dân tộc và khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc làm điểm tương đồng để quy tụ mọi người Việt Nam yêu nước